Sóng Não Là Gì, Phân Loại Và Cách Ứng Dụng Vào Cuộc Sống

0
744

Điện trong não bạn có thể thắp sáng một bóng đèn? Não chúng ta có điện; và hoạt động phát điện từ não được hiển thị dưới dạng sóng gọi là sóng não. Vậy sóng não có bao nhiêu loại; chúng có ảnh hưởng gì đến cơ thể chúng ta và cách tận dụng chúng là thế nào?

1. Sóng não là gì?

Não là một cơ quan điện hóa. Các nhà nghiên cứu đã suy đoán rằng một bộ não hoạt động đầy đủ có thể tạo ra năng lượng điện tới 10 watt. Nếu tất cả 10 tỷ tế bào thần kinh được kết nối với nhau phóng điện cùng một lúc, bạn có thể thắp sáng bóng đèn pin.

Hoạt động điện phát ra từ não được hiển thị dưới dạng sóng não. Sóng não có có thấp có cao, có thể xem như các nốt nhạc. Sóng tần số thấp giống như nhịp trống trầm sâu vào lòng người. Trong khi sóng tần số cao hơn lại giống như một cây sáo mang âm vang cao vút tinh tế. Giống như một bản giao hưởng, các tần số cao hơn và thấp hơn liên kết và gắn kết với nhau.

Sóng não có tần số thấp cho tới cao

Sóng não của con người thay đổi theo những gì chúng ta đang làm, suy nghĩ và cảm nhận. Khi sóng chậm hơn (tần số thấp) chiếm ưu thế. Chúng ta có thể cảm thấy mệt mỏi, chậm chạp, uể oải hoặc mơ màng, buồn ngủ. Ngược lại khi sóng não có tần số cao hơn chiếm ưu thế. Bạn sẽ cảm thấy tỉnh táo, phấn chấn. Loại sóng cao này thường xuất hiện khi có tác động gì đó. Não bộ muốn cảnh báo bạn rằng chúng nguy hiểm.

Tốc độ sóng não được đo bằng Hertz (chu kỳ trên giây). Và chúng được chia thành các dải phân định sóng chậm, trung bình và nhanh.

2. Phân loại sóng não

Có năm loại sóng não, từ tần số cao nhất đến tần số thấp nhất: gamma; beta; alpha; theta và delta.

2.1. Sóng não gamma (38-42 Hz) 

Sóng não gamma là nhanh nhất (tần số cao, giống tiếng sáo) và liên quan đến việc xử lý đồng thời thông tin từ các vùng não khác nhau. Sóng não gamma truyền thông tin nhanh chóng và lặng lẽ. 

Gamma là sống cao hơn tần số phát ra của tế bào thần kinh, vì vậy nó được tạo ra như thế nào vẫn còn là một bí ẩn. Người ta suy đoán rằng hiện diện của gamma liên quan đến ý thức mở rộng và sự xuất hiện tâm linh.

2.2 Sóng beta (12-38 Hz) 

Sóng não beta có trong trạng thái ý thức bình thường của chúng ta. Beta xuất hiện khi chúng ta tỉnh táo, chú ý, tham gia vào việc giải quyết vấn đề, phán đoán, ra quyết định hoặc hoạt động trí óc tập trung.

Sóng não beta được chia thành ba dải; Lo-Beta (Beta1, tần số 12-15Hz) có thể được coi là trạng thái trầm ngâm. Beta (Beta 2, tần số 15-22Hz) khi con người ở mức độ tương tác cao hoặc đang tích cực tìm ra điều gì đó. Hi-Beta (Beta3, 22-38Hz) là trạng thái suy nghĩ rất phức tạp, tích hợp những trải nghiệm mới, sự lo lắng cao độ hoặc sự phấn khích. Tuy nhiên, xử lý tần số cao liên tục không phải là cách hoạt động của não rất hiệu quả. Vì nó tiêu tốn rất nhiều năng lượng của cơ thể.

2.3 Sóng alpha (9-14 Hz) 

Nếu sóng beta đại diện cho sự kích thích thì, alpha đại diện cho không kích thích. Sóng não alpha chậm hơn và có biên độ cao hơn. Tần số của chúng dao động từ 9 đến 14 chu kỳ mỗi giây. Sóng não alpha xảy ra khi cơ thể ta có những dòng suy nghĩ lặng lẽ, nhưng không hoàn toàn là thiền định.

Sóng não alpha chiếm ưu thế trong khi dòng suy nghĩ lặng thầm và trong một số trạng thái thiền định. Alpha là ‘sức mạnh của bây giờ’, đang ở đây, trong hiện tại. Alpha là trạng thái nghỉ ngơi của não. Sóng alpha hỗ trợ sự phối hợp tinh thần tổng thể, bình tĩnh, tỉnh táo, tích hợp tâm trí / cơ thể và học tập.

Sóng não alpha hỗ trợ học tập

Một người đã hoàn thành nhiệm vụ và ngồi xuống nghỉ ngơi thường ở trạng thái alpha. Một người dành thời gian để suy ngẫm hoặc thiền định thường ở trạng thái alpha. Một người tạm nghỉ một hội nghị và đi dạo trong vườn thường cũng ở trạng thái alpha.

2.4 Sóng theta (3-8 Hz) 

Trạng thái tiếp theo, sóng não theta, thường có biên độ lớn hơn và tần số chậm hơn. Dải tần số này thường là từ 3 đến 8 chu kỳ một giây. Sóng não theta xảy ra thường xuyên nhất trong giấc ngủ nhưng cũng chiếm ưu thế trong thiền định sâu. 

Theta là cửa ngõ của chúng ta để học hỏi, của trí nhớ và trực giác. Trong trạng thái theta, các giác quan của chúng ta được rút khỏi thế giới bên ngoài và tập trung vào các tín hiệu xuất phát từ bên trong. Đó là trạng thái chạng vạng mà chúng ta thường chỉ trải qua thoáng qua khi thức dậy hoặc chìm vào giấc ngủ. 

Một người đã nghỉ ngơi và bắt đầu mơ mộng thường ở trạng thái sóng não theta. 

2.5 Sóng delta (0,5-3 Hz) 

Trạng thái sóng não cuối cùng là delta. Delta là sóng não chậm, biên độ lớn nhất (tần số thấp nhất và xuyên sâu, giống như nhịp trống). Chúng thường xoay quanh một phạm vi từ 0,5 đến 3 chu kỳ mỗi giây. Chúng không bao giờ xuống 0 vì điều đó có nghĩa là bạn đã chết não. Tuy nhiên, giấc ngủ sâu không mộng mị sẽ đưa bạn xuống tần suất thấp nhất. Thông thường, 2 đến 3 chu kỳ một giây.

Chúng được tạo ra trong quá trình con người thiền định sâu nhất và một giấc ngủ không mộng mị. Quá trình chữa bệnh và tái tạo năng lượng, sức khỏe được kích thích khi cơ thể rơi vào trạng thái này. Và đó là lý do tại sao giấc ngủ sâu phục hồi rất cần thiết cho quá trình chữa bệnh.

3. Ví dụ về các sóng não hàng ngày

Khi chúng ta đi ngủ và đọc sách vài phút trước đó, chúng ta có thể đang ở trong tình trạng beta thấp. Khi chúng ta đặt sách xuống, tắt đèn và nhắm mắt lại, sóng não của chúng ta sẽ giảm dần từ beta, alpha, theta và cuối cùng, khi chúng ta chìm vào giấc ngủ, là đến delta.

Một sự thật nổi tiếng là con người mơ theo chu kỳ 90 phút. Khi tần số sóng não delta tăng lên thành tần số sóng não theta, giấc mơ sáng suốt sẽ diễn ra. Thông thường, khi điều này xảy ra, mắt chuyển động nhanh, đó là đặc điểm của loại giấc mơ này. Đây được gọi là REM (viết tắt của Rapid Eye Movement nghĩa là mắt chuyển động nhanh trong khi ngủ, là thời điểm não hoạt động mạnh tạo ra các hình ảnh kỳ lạ là giấc mơ), và là một hiện tượng nổi tiếng. 

Sóng não theta tạo ra REM

Khi một người thức dậy sau giấc ngủ sâu để chuẩn bị thức dậy, tần số sóng não của họ sẽ tăng lên qua các giai đoạn cụ thể khác nhau của hoạt động sóng não. Tức là, chúng sẽ tăng từ delta sang theta rồi đến alpha. Và cuối cùng, khi chuông báo thức kêu, chuyển thành beta. Nếu cá nhân đó nhấn vào nút báo lại báo thức. Họ sẽ giảm tần suất xuống trạng thái không bị kích thích. Thậm chí rơi vào trạng thái bình thường, hoặc đôi khi rơi vào giấc ngủ trở lại ở delta.

Trong chu kỳ thức tỉnh này, các cá nhân có thể ở trong trạng thái theta trong một khoảng thời gian dài từ 5 đến 15 phút. Điều này sẽ cho phép họ có một luồng ý tưởng tự do về các sự kiện của ngày hôm qua hoặc suy ngẫm về các hoạt động sắp tới trong ngày. Đây có thể được coi là một khoảng thời gian cực kỳ hiệu quả. Và có thể là một khoảng thời gian hoạt động trí óc rất ý nghĩa và sáng tạo.

4. Yếu tố ảnh hưởng

4.1. Sóng não đến cơ thể

Sóng não và trải nghiệm hàng ngày của chúng ta về thế giới không thể tách rời. Khi sóng của chúng ta mất cân bằng, sẽ có những vấn đề tương ứng về sức khỏe thể chất hoặc thần kinh của chúng ta. Ví dụ:

Kích động quá mức ở một số vùng não có liên quan đến rối loạn lo âu, khó ngủ, ác mộng, tăng cảnh giác, hành vi bốc đồng, tức giận / hung hăng, trầm cảm kích động, đau dây thần kinh mãn tính và co cứng. 

Sự thiếu kích thích ở một số vùng não nhất định dẫn đến một số dạng trầm cảm, thiếu tập trung, đau mãn tính và mất ngủ. 

Sự kết hợp giữa kích thích kém và kích thích quá mức được thấy trong các trường hợp lo âu, trầm cảm và ADHD. 

Những bất ổn về nhịp điệu của não tương quan với rối loạn ám ảnh cưỡng chế, hành vi hung hăng, thịnh nộ, chứng nghiến răng, cơn hoảng sợ, rối loạn lưỡng cực, chứng đau nửa đầu, chứng ngủ rũ, động kinh, ngưng thở khi ngủ, chóng mặt, ù tai, biếng ăn / ăn vô độ, tiểu đường, hạ đường huyết và bùng nổ hành vi. 

4.2. Cơ thể đến sóng não

Ngược lại, bất kỳ quá trình nào thay đổi nhận thức của bạn cũng sẽ thay đổi sóng não.

Các biện pháp can thiệp hóa học như thuốc men hoặc thuốc kích thích là những phương pháp phổ biến nhất để thay đổi chức năng não; tuy nhiên vẫn có một số biện pháp đào tạo não. Ví dụ như các phương pháp phương đông truyền thống (thiền và yoga).

4.3. Kích thích sóng não alpha

Như vậy, việc tăng cường sóng não alpha có thể giúp bạn sáng tạo hơn và thậm chí có thể giúp điều trị chứng trầm cảm. Một số gợi ý tăng sóng alpha bao gồm:

Học cách thiền định: Nhiều chuyên gia khẳng định thực hành thiền định hàng ngày có thể giúp tăng cường hoạt động alpha trong não.

Nhắm mắt lại: Mỗi khi bạn nhắm mắt – đặc biệt là khi bạn đang hình dung – não của bạn tạo ra mức sóng alpha cao hơn.

  • Hít thở sâu: Các bài tập thở sâu cũng có thể thúc đẩy sóng alpha của bạn. Hãy thử ngồi thoải mái và hít vào nhẹ nhàng bằng mũi và thở ra bằng miệng với số đếm chậm là năm.
  • Tắm thư giãn: Nếu bạn có thể nhắm mắt và tắt khi ngâm mình trong bồn. Bạn sẽ biết việc tạo ra sóng alpha là như thế nào.
  • Thử yoga
  • Hoặc làm bất kỳ hoạt động nào giúp bạn thư giãn. Chẳng hạn như nghe nhạc nhẹ nhàng, vẽ tranh, vẽ hay mát-xa.

5. Kết

Tóm lại, có năm trạng thái sóng não trải dài từ tần số thấp delta đến tần số cao gamma. Các trạng thái này bao gồm trạng thái từ giấc ngủ sâu không mộng mị đến trạng thái hưng phấn cao độ. Các trạng thái sóng não giống nhau là phổ biến đối với loài người. Đàn ông, phụ nữ và trẻ em ở mọi lứa tuổi đều trải qua những sóng đặc trưng giống nhau. Và chúng nhất quán giữa các nền văn hóa, ranh giới quốc gia.

BÌNH LUẬN

Vui lòng nhập bình luận của bạn
Vui lòng nhập tên của bạn ở đây